W listopadzie 2008 roku rozpoczęliśmy badania efektywności nowo wybudowanej Oczyszczalni Ogrodowej, oczyszczającej ścieki pochodzące z Pensjonatu "u Prezesa" w Chmielu. Analizy prowadzone będą do kwietnia 2010 roku. Wykonuje je laboratorium Zespołu Usług Ekologicznych EKO - PROJEKT w Rzeszowie (www.eko-projekt.rzeszow.pl).

  Poniżej prezentujemy wyniki badań z 4 początkowych miesięcy funkcjonowania oczyszczalni. Wynika z nich, że oczyszczalnia działa doskonale i spełnia wymogi, pomimo krótkiego czasu od zbudowania i niskich temperatur. Spodziewany jest wzrost efektywności oczyszczalni ogrodowej, która nie miała jeszcze wystarczająco długiego czasu na wpracowanie się.

  » Wyniki badań - Oczyszczalnia Ogrodowa w Chmielu
  » Wykresy efektywności - Oczyszczalnia Ogrodowa w Chmielu


Efektywność oczyszczania ścieków

      Oczyszczalnie roślinne z poziomym, podpowierzchniowym przepływem ścieków charakteryzują się wysoką skutecznością w usuwaniu substancji organicznej (BZT₅, ChZT) oraz zawiesin. Usuwanie azotu i fosforu odbywa się na nieco niższym poziomie, porównywalnym z tym uzyskiwanym w konwencjonalnych systemach oczyszczania ścieków. Dane o efektywności oczyszczania ścieków w tego rodzaju systemach funkcjonujących w różnych krajach na świecie przedstawiają tabele 1-5. (Vymazal J.: The use of sub-surface constructed wetlands for wastewater treatment in the Czech Republic: 10 years experience. Ecological Engineering 18/2002, pp. 633-646)


Tabela 1. Średnie stężenie na wejściu i wyjściu (mg/l) oraz skuteczność usuwania (%) substancji organicznych (BZT₅) w oczyszczalniach hydrobotanicznych z podpowierzchniowym, poziomym przepływem ścieków w różnych krajach.

Kraj	Stężenie na wejściu	Stężenie na wyjściu	Skuteczność
Czechy	87,2	10,5	88,0
Dania i Wielka Brytania	97,0	13,1	86,5
Ameryka Pł.	27,5	8,6	68,5
Niemcy-Dolna Saksonia	248	42	83,0
Niemcy-Bawaria	106	21,6	79,6
Polska	7,65	4,10	46,4
Słowenia	107	11,3	89,0
Szwecja	80,5	5,9	92,7

Tabela 2. Średnie stężenie na wejściu i wyjściu (mg/l) oraz skuteczność usuwania (%) substancji organicznych (ChZT) w oczyszczalniach hydrobotanicznych z podpowierzchniowym, poziomym przepływem ścieków w różnych krajach.

Kraj	Stężenie na wejściu	Stężenie na wyjściu	Skuteczność
Czechy	211,0	53,0	75,0
Dania	264,0	64,7	75,0
Niemcy-Dolna Saksonia	430,0	133	69,0
Niemcy-Bawaria	234,0	69,4	70,3
Polska	283,0	101	64,3
Słowenia	200,0	35,7	82,0

Tabela 3. Średnie stężenie na wejściu i wyjściu (mg/l) oraz skuteczność usuwania (%) zawiesiny całkowitej w oczyszczalniach hydrobotanicznych z podpowierzchniowym, poziomym przepływem ścieków w różnych krajach.

Kraj	Stężenie na wejściu	Stężenie na wyjściu	Skuteczność
Czechy	64,8	10,2	84,3
Dania i Wielka Brytania	98,6	13,6	86,2
Ameryka Pł.	48,2	10,3	78,6
Polska	140	38,6	77,4

Tabela 4. Średnie stężenie na wejściu i wyjściu (mg/l) oraz skuteczność usuwania (%) fosforu całkowitego w oczyszczalniach hydrobotanicznych z podpowierzchniowym, poziomym przepływem ścieków w różnych krajach.

Kraj	Stężenie na wejściu	Stężenie na wyjściu	Skuteczność
Czechy	6,57	3,22	51,0
Dania i Wielka Brytania	8,60	6,30	26,7
Ameryka Pł.	4,41	2,97	32,7
Niemcy-Dolna Saksonia	11,4	3,99	65.0
Polska	7,65	4,10	46,4
Szwecja	5,03	2,10	58,3

Tabela 5. Średnie stężenie na wejściu i wyjściu (mg/l) oraz skuteczność usuwania (%) azotu całkowitego w oczyszczalniach hydrobotanicznych z podpowierzchniowym, poziomym przepływem ścieków w różnych krajach.

Kraj	Stężenie na wejściu	Stężenie na wyjściu	Skuteczność
Czechy	46,4	27,1	41,6
Dania i Wielka Brytania	36,6	20,9	42,9
Ameryka Pł.	18,9	8,4	55,6
Niemcy-Dolna Saksonia	115,0	59,8	48,0
Polska	46,1	34,8	24,5

      Prawidłowo zaprojektowana i wykonana oczyszczalnia ogrodowa spełnia wszystkie wymagania polskich przepisów ochrony środowiska, norm Unii Europejskiej, Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) i niemieckich ATV. Potwierdzają to dotychczasowe badania jakości ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w Krempnej prowadzone przez studentów Inżynierii Środowiska AGH. W tabeli 6 przedstawiono średnie wyniki pomiarów z pierwszych miesięcy funkcjonowania oczyszczalni. Wynika z nich, że podstawowe kryteria jakości ścieków są zachowane pomimo tego, oczyszczalnia ta nie miała jeszcze wystarczająco długiego czasu na wpracowanie się i należy się spodziewać wzrostu efektywności oczyszczania ścieków.

Tabela 6. Podstawowe wskaźniki jakości ścieków z oczyszczalni ogrodowej w Krempnej

Wskaźnik	Wartość na dopływie	Wartość na wypływie	Wartość dopuszczalna*
BZT5	55,0 mg O2/l	11,0 mg O2/l	40 mg O2/l
ChZT	88,0 mg O2/l	32,0 mg O2/l	150 mg O2/l
Zawiesiny ogólne	74,5 mg/l	49,5 mg/l	50 mg/l
Azot ogólny	73,7 mg N/l	24,6 mg N/l	30 mg N/l
Fosfor ogólny	7,2 mg P/l	2,0 mg P/l	5 mg P/l

* wg załącznika 1 do Rozporządzenia MŚ z dn. 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. (Dz. U. 02.212.1799 z dnia 16 grudnia 2002 r.)


      Rysunek 1 prezentuje wyniki badań skuteczności oczyszczania ścieków w oczyszczalniach ogrodowych i tradycyjnych oczyszczalniach hydrobotanicznych o poziomym przepływie ścieków.

Rysunek 1. Porównanie skuteczności oczyszczania ścieków oczyszczalni ogrodowych i tradycyjnych oczyszczalni hydrobotanicznych o poziomym przepływie ścieków
na podstawie: Nelson M., Tredwell R.: New Paradigms: "Wastewater Gardens", creating urban oases and greenbelts by productive use of the nutrients and water in domestic sewage. UNEP Conference on Cities as Sustainable Ecosystems, April 15-16, 2002. Environmental Technology Centre, Murdoch University, Perth, West Australia.


      Na rysunku 2 przedstawione zostały wyniki badań jakości ścieków surowych i oczyszczonych w pierwszej oczyszczalni ogrodowej zbudowanej w Australii Zachodniej.

Rysunek 2. Efektywność oczyszczalni ogrodowej w Zachodniej Australii (wrzesień 2000 - grudzień 2001)
na podstawie: Nelson M., Tredwell R.: New Paradigms: "Wastewater Gardens", creating urban oases and greenbelts by productive use of the nutrients and water in domestic sewage. UNEP Conference on Cities as Sustainable Ecosystems, April 15-16, 2002. Environmental Technology Centre, Murdoch University, Perth, West Australia.